با وجود تمرکز عمده رسانههای اسرائیل بر مسائل داخلی در پی بازگشت بنیامین نتانیاهو به قدرت، روزنامه هاآرتص اعتراضات ایران را تحلیل کرده است.مطبوعات اسرائیل چالشها و فرصتهای روبهروی دولت جدید این کشور را در داخل و در مناسبات بینالمللی چه در منطقه و چه در خارج از آن، از جمله در مقابل روسیه و اوکراین و مهمترین همپیمانش در غرب یعنی آمریکا مورد بررسی قرار دادندروزنامه هاآرتص، در گفتوگو با شماری از کارشناسان اسرائیل، خلیج فارس و آمریکا، عناصر «گمشدهای در اعتراضات کنونی ایران» را بررسی کرد، اعتراضاتی که بر اساس برخی گمانهزنیها ممکن است به یک انقلاب واقعی تبدیل شود.
این روزنامه نوشت، نظام حاکم در ایران در پی اعتراضات چهار ماه اخیر بعد از مرگ مهسا امینی، از نظر اجتماعی، سیاسی و اقتصادی تکان خورده و ارزش ریال آن بیش از گذشته سقوط کرده است، اما وضعیت جاری تا تغییر رژیم هنوز فاصله زیادی دارد.این تحلیل تاکید دارد که جنبش اعتراضی بدون رهبر که معترضان را دور خود جمع کرده، در ادامه وضعیت فعلی آن حتی در صورت گسترش، به بخشی از زندگی روزمره جمهوری اسلامی ایران تبدیل میشود و مشخص شده که ایجاد تغییر واقعی رژیم، دشوارتر از تصورات پیشین است.
با این حال، هاآرتص اعتراضات جاری را در قیاس با «جنبش سبز» در سال ۱۳۸۸ یا اعتراضات آبان ۱۳۹۸ که در پی افزایش ناگهانی بهای بنزین به وجود آمد، رویدادی «استثنائی» از حیث مشارکت بخشهای وسیعی از مردم در آن توصیف کرده است.رابرت کاپلان، از موسسه تحقیقات سیاست خارجی، یادآوری کرد که حکومت آخوندها در ایران در نتیجه عواملی اتفاقی که دست به دست هم دادند، از جمله بیماری سرطان شاه، ضعف رئیس جمهوری وقت آمریکا جیمی کارتر و بازتاب سخنان فریبنده روحالله خمینی در رسانههای جهانی در زمانی که در پاریس اقامت داشت، روی کار آمد.
این محقق افزود که به همان اندازه، سقوط حکومت آیتاللهها نیز ممکن است در پی مجموعهای از رخدادهای پیشبینینشده و وقایع شکسپیرگونه باشد. اما به گفته آقای کاپلان، شکست «بهار عربی» الزاما به معنی ناکامی «بهار ایرانی» نیست.مئیر لیتواک، کارشناس ارشد مرکز مطالعات ایران در دانشگاه تلآویو، تکرار شرایطی را که در روسیه، پس از سقوط حکومت کمونیستی اتحاد شوروی رخ داد و عوامل سازمان اطلاعات مخفی روسیه قدرت را در دست گرفتند، در قبال ایران بعید ندانسته است.به گفته پروفسور لیتواک، دستکم در کوتاهمدت، حتی در نبود یک نظام خودکامه مذهبی، حکومتی از نظامیان با توسل به ملیگرایی ممکن است قدرت را در دست بگیرد.
تعليق