این انتقال در عرصههای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی نیز قابل ملاحظه و بررسی است. انتقال در برخی عرصهها سریع و در برخی دیگر با کندی صورت میگیرد. هر انتقال، متکی به گروههای اجتماعی و نیروهای انسانی است. پیامد فرآیند دوره گذار به چالش کشیده شدن انگارهها و آموزههای سنتی و فقهی است و ناسازگاری و ناکارآمدی آنها در سازش با تحولات است.
مقاومت زنان -و همچنین مردان- در مقابل رژیم حجاب اجباری-حکومتی از نمادهای این دگرگونی پنهان، عمیق و گسترده در نظام اجتماعی است که عمدتاً از سوی زنان به نمایش گذاشته شده است. این مقاومت، عمدتاً درونزا و ناشی از شرایط و عوامل داخلی جامعه ایران و محصول خودآگاهی شهروندان نسبت به موقعیتی است که آنها را به اسارت درآورده است.
یکی از دلایل این خودآگاهی، گسترش آموزش عمومی و همچنین میزان شهرنشینی در ایران است. افزایش تعداد شهرها و همچنین تراکم جمعیت در شهرهای قدیمی، موجب گسترش دامنه شهرنشینی شده است. گسترش شهرنشینی به دگرگونی ساختار خانواده، کارکرد آن و همچنین از بین رفتن مشاغل سنتی زنان در چهارچوب خانواده منتهی میشود.
از نمودهای این دگرگونی ساختار خانواده یکی افزایش سن ازدواج، افزایش شمار زنانی است که زندگی مجردی را بر تأهل ترجیح میدهند، و نیز شمار زنانی که سرپرست خانواده هستند. کاهش ازدواج و افزایش طلاق، از جمله پیامدهای دیگر تحولاتی است که از آن یاد شد. بدین ترتیب بر شمار زنانی که تأمینکننده نیازهای اقتصادی خانواده هستند، افزوده خواهد شد. این فرایند، زمینهساز پیدایش الگو و سبک زندگی نوینی خواهد بود.
تعليق